MultiSenseAI

Magazyny energii

Zanim pojawi się dym, ogniwo mówi już od dawna

Ucieczka termiczna zaczyna się od lokalnego wzrostu temperatury i emisji gazów z elektrolitu. Dopiero później pojawia się dym, na który reaguje czujka pożarowa. Ta różnica to jedyny moment, w którym da się jeszcze cokolwiek zrobić.

Gdy zdarzenie już trwa, opcje się kończą

W Czajkowie w województwie wielkopolskim 7 maja 2026 roku zapalił się kontenerowy magazyn energii o mocy 2 MW — ponad 107 tysięcy ogniw w konstrukcji ważącej około 18 ton.

W Budziszynie akcja przy analogicznej instalacji trwała ponad dwie doby. Konieczna była ewakuacja mieszkańców i zaangażowanie setek ratowników, którzy przez wiele godzin chłodzili instalację tysiącami litrów wody na minutę. Kontener otwarto ostatecznie koparką, żeby skierować do środka zdalnie sterowane urządzenie gaśnicze.

Ugaszenie takiego zdarzenia jest na tyle trudne, że jedyną skuteczną strategią pozostaje niedopuszczenie do niego.

Co widzi która modalność

Certyfikowana czujka pożarowa reaguje na dym — i robi to dobrze. Problem polega na tym, że dym jest czwartą fazą zjawiska, nie pierwszą.

Przebieg ucieczki termicznej ogniwa litowego z zaznaczeniem, w której fazie reaguje która modalność detekcji. Kamera termowizyjna i czujniki gazowe rozpoznają zjawisko w fazach poprzedzających pojawienie się dymu, na który reaguje certyfikowana czujka pożarowa. okno, w którym można zareagować 01Praca normalnaparametry w zakresie02Anomalia cieplnalokalny wzrosttemperatury03Odgazowanieelektrolit, H₂, CO,CO₂, LZO04Dymwidoczne produktyrozkładu05Płomieńzapłon06Propagacjazajęcie sąsiednichogniwKamera termowizyjnaanomalia cieplna u źródła, niezależnie od wentylacjiCzujniki gazowesygnatura odgazowania elektrolituKamera wizyjnadym i płomień w polu widzeniaCzujka pożarowa (SSP)dym po dotarciu do czujkiBMStylko parametry mierzone wewnątrz baterii
Kolejność zjawisk podczas ucieczki termicznej ogniwa litowego. Wykres pokazuje następstwo faz, nie ich czas trwania — ten zależy od chemii ogniwa, stanu naładowania, temperatury otoczenia i wentylacji.

Czego nie obejmuje obecna instalacja

Każdy magazyn energii ma system sygnalizacji pożarowej i system zarządzania baterią. Oba są konieczne. Oba mają zdefiniowany zakres — i poza tym zakresem zostaje przestrzeń, w której zdarzenie już się rozwija.

01

Luka czasowa

Czujka dymu reaguje, gdy dym dotrze do stropu i osiągnie próg zadziałania. Ucieczka termiczna zaczyna się od wzrostu temperatury i emisji gazów — dwie fazy wcześniej.

02

Luka wentylacyjna

Kontener magazynu energii ma wymuszoną wentylację, bo chłodzenie jest warunkiem bezpiecznej pracy ogniw. Ta sama wentylacja rozprasza dym i gazy poniżej progu zadziałania czujki punktowej.

03

Luka lokalizacyjna

System sygnalizacji wskazuje strefę. Przy zdarzeniu w kontenerze obsługa potrzebuje wiedzieć, który moduł i który zacisk — inaczej decyzja o sposobie reakcji zapada bez informacji.

04

Luka gazowa

Certyfikowane czujki pożarowe nie mierzą wodoru, lotnych związków organicznych ani dwutlenku węgla. To właśnie one tworzą sygnaturę odgazowania elektrolitu ogniw litowych.

05

Luka poza baterią

BMS mierzy napięcie, prąd i temperaturę z czujników wewnątrz baterii. Nie widzi przegrzewającego się złącza, zacisku, okablowania ani osprzętu pomocniczego — a te również inicjują pożary.

06

Luka dowodowa

Po zdarzeniu pozostaje pytanie o przyczynę — zadaje je ubezpieczyciel, organ i właściciel. Bez ciągłego zapisu obrazu i telemetrii odpowiedź opiera się na rekonstrukcji, nie na danych.

„Tradycyjna czujka dymu może zasygnalizować rozwijające się zdarzenie, ale nie zawsze zapewnia ostrzeżenie na jego najwcześniejszym etapie. Z tego względu zasadne jest łączenie pomiaru temperatury z detekcją dymu, wodoru, tlenku węgla i lotnych związków organicznych […]. Uzupełnieniem systemu detekcji może być monitoring termowizyjny, który umożliwia identyfikację przegrzewających się powierzchni, połączeń elektrycznych i elementów wyposażenia pomocniczego."

To nie jest opis naszego produktu — to opis potrzeby, sformułowany niezależnie od nas. Zbudowaliśmy węzeł, który realizuje wszystkie wymienione modalności w jednym punkcie pomiarowym.

Jeden punkt pomiarowy, trzy niezależne modalności

Rozwiązania dostępne na rynku zwykle robią jedną rzecz dobrze: kamera analizuje obraz albo detektor wykrywa odgazowanie. Pojedyncza modalność oznacza jednak pojedynczy tryb pomyłki.

Nasz węzeł sufitowy łączy kamerę wizyjną, kamerę termowizyjną i zestaw czujników środowiskowych w jednej obudowie. Korelacja między nimi służy dwóm celom naraz: wcześniejszemu rozpoznaniu zjawiska i odrzuceniu fałszywych alarmów, których żadna pojedyncza modalność nie odsieje.

ModalnośćCo rozpoznajeOdporność
Kamera termowizyjnaAnomalię cieplną u źródła — także tam, gdzie nie ma bezpośredniej linii wzroku, przez promieniowanie odbite od powierzchni.Niezależna od stężenia gazów i intensywności wentylacji.
Czujniki gazoweSygnaturę odgazowania: wodór, tlenek węgla, dwutlenek węgla, lotne związki organiczne, pary węglowodorów.Rozpoznaje zjawisko przed pojawieniem się produktów widocznych.
Kamera wizyjnaDym i płomień w polu widzenia, wraz ze wskazaniem miejsca w scenie.Daje obsłudze obraz sytuacji, nie tylko sygnał.
Korytarz serwisowy wewnątrz kontenerowego magazynu energii, szafy bateryjne po obu stronach
Korytarz serwisowy kontenera. Cała objętość jest zamknięta, a chłodzenie wymusza stały przepływ powietrza — ten sam, który rozprasza sygnaturę gazową zdarzenia.

Gdzie stoją węzły

Składniki odgazowania mają różne gęstości: część unosi się ku stropowi, część zalega przy podłodze. Pojedynczy punkt pomiarowy nie obsłuży obu przypadków.

Przekrój kontenerowego magazynu energii z rozmieszczeniem węzłów pomiarowych. Węzeł sufitowy obserwuje całą objętość z góry, węzły niskopoziomowe stoją przy podstawie szaf bateryjnych, gdzie zalegają cięższe składniki odgazowania. kontener magazynu energii — przekrój podłużnyHVAC wymuszony przepływ rozprasza gazy szafy bateryjneVIS+IRWęzeł sufitowyobraz wizyjny, termowizja, czujniki gazoweWęzły niskopoziomowegazy cięższe od powietrza zalegają przy podłodzeczujka SSPreaguje na dym, gdy ten do niej dotrze
Rozmieszczenie dwupoziomowe wynika z fizyki: część składników odgazowania unosi się ku stropowi, część zalega nisko przy źródle. Rysunek jest schematem koncepcyjnym — liczba i rozstaw węzłów zależą od geometrii konkretnej instalacji.

Otoczenie normatywne

Poniższe dokumenty wyznaczają wymagania wobec instalacji magazynowania energii i systemów ochrony przeciwpożarowej. Przywołujemy je jako kontekst — żeby pokazać, gdzie kończy się zakres instalacji wymaganej prawem.

Normy krajowe

  • PN-EN IEC 62619:2023-02
  • PN-EN IEC 63056:2020-12
  • PN-EN IEC 62933-5-2:2020-07
  • PN-EN IEC 62485-5:2021-08

Dokumenty zagraniczne

  • NFPA 855
  • NFPA 68
  • UL 9540A
  • VDE-AR-E-2510-50
  • FM Global 5-33
  • PGS 37-1

W opracowaniu

CNBOP-PIB wspólnie z Polskim Stowarzyszeniem Magazynowania Energii przygotowuje Wytyczne w zakresie bezpieczeństwa pożarowego magazynów energii wielkoskalowych i przemysłowych.

Wymagania dla tej klasy obiektów dopiero się w Polsce formują. To dobry moment, żeby projektować warstwę monitoringu świadomie, a nie doklejać ją później.

Etap prac

Demonstrator technologii, szukamy partnerów pilotażowych

Węzeł sufitowy działa: mamy zmontowane i uruchomione urządzenie, przeprowadzone testy detekcji źródła ciepła i dymu oraz działający interfejs operatora. Nie mamy natomiast za sobą wdrożenia komercyjnego ani badań w laboratorium certyfikowanym — i nie udajemy, że jest inaczej.

Kolejne kroki mamy rozpisane: testy pobudzenia gazowego, walidacja w skali rzeczywistej, benchmarking wobec czujek konwencjonalnych, badania laboratoryjne i kalibracja na danych z obiektu.

Szukamy operatorów i producentów magazynów energii gotowych udostępnić obiekt na pilotaż. W zamian oferujemy pełny dostęp do danych z instalacji i udział w kształtowaniu progów detekcji pod konkretne środowisko.

Porozmawiajmy o pilotażu

Ten sam rdzeń, inne środowisko

Ucieczka termiczna nie zmienia się wraz z budynkiem

Zmienia się obudowa, wentylacja, obowiązująca procedura i to, czego szuka obsługa. Sama sekwencja zjawisk — anomalia cieplna, odgazowanie, dym, płomień — jest ta sama w kontenerze, w hali i na pokładzie statku.